{"id":14,"date":"2023-06-14T13:11:48","date_gmt":"2023-06-14T11:11:48","guid":{"rendered":"https:\/\/moc-sms.pl\/?page_id=14"},"modified":"2023-06-14T13:11:48","modified_gmt":"2023-06-14T11:11:48","slug":"bazylika-w-starej-wsi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/bazylika-w-starej-wsi\/","title":{"rendered":"Bazylika w Starej Wsi"},"content":{"rendered":"\n

Bazylika Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny \u2013 p\u00f3\u017anobarokowa \u015bwi\u0105tynia w Starej Wsi.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u015awi\u0105tynia zosta\u0142a wybudowana w latach 1730-1760, konsekrowana w 1760 roku przez biskupa przemyskiego Wac\u0142awa Hieronima Sierakowskiego. Budowniczymi \u015bwi\u0105tyni i przyleg\u0142ego do niej klasztoru byli ojcowie paulini. Obecnie opiekuj\u0105 si\u0119 ni\u0105 ojcowie jezuici, kt\u00f3rzy mieli do 2016 r.[3] w klasztorze starowiejskim sw\u00f3j nowicjat. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym bazyliki znajduje si\u0119 kopia cudownego obrazu przedstawiaj\u0105ca scen\u0119 Za\u015bni\u0119cia i Wniebowzi\u0119cia NMP ukoronowana 8 wrze\u015bnia 1877 roku przez arcybiskupa Lodovico Jacobiniego, nuncjusza apostolskiego w Wiedniu, p\u00f3\u017aniejszego kardyna\u0142a. Od 1927 ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada godno\u015b\u0107 bazyliki mniejszej.<\/p>\n\n\n\n

Historia<\/strong>
Zapiski z po\u0142owy XV wieku wspominaj\u0105 o parafii w Starej Wsi. W nast\u0119pnych latach ko\u015bci\u00f3\u0142 w Starej Wsi sta\u0142 si\u0119 filialnym dla parafii w Brzozowie i pozostawa\u0142 nim a\u017c do XIX wieku. Z kronik wiadomo, \u017ce w II po\u0142owie XVII wieku tutejszy ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 zbudowany z drewna i posiada\u0142 w wyposa\u017ceniu trzy o\u0142tarze. W 1698 roku wybudowano obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 i prawdopodobnie do niego przeniesiono wyposa\u017cenie starszej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n

Z zachowanych zapis\u00f3w wiadomo, \u017ce pod koniec 1726 r. ks. Franciszek Go\u017ali\u0144ski, proboszcz brzozowski i kanonik przemyski podj\u0105\u0142 zobowi\u0105zanie przekazania 80 tysi\u0119cy z\u0142otych polskich biskupowi Aleksandrowi Fredrze na cele rozbudowy ko\u015bcio\u0142a w Starej Wsi. Biskup zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Ojca Konstantego Moszy\u0144skiego, prowincja\u0142a Paulin\u00f3w na Jasnej G\u00f3rze z propozycj\u0105 sprowadzenia Paulin\u00f3w do Starej Wsi, gdzie za przekazane \u015brodki rozpocz\u0119\u0142oby budow\u0119 nowej \u015bwi\u0105tyni i klasztoru. W zwi\u0105zku z tym podpisano dwie umowy datowane na 29 stycznia 1728 roku i 22 sierpnia 1728 roku, jako fundatorzy inwestycji wyst\u0119puj\u0105 zar\u00f3wno biskup Fredro jak i ksi\u0105dz Go\u017ali\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsi Paulini przybyli ju\u017c 2 lutego 1728 roku, 20 czerwca tego roku przej\u0119li opiek\u0119 nad ko\u015bcio\u0142em. Przez trzy lata by\u0142a to pauli\u0144ska rezydencja, a nast\u0119pnie konwikt. Od tego czasu zacz\u0119li opatrywa\u0107 dokumenty piecz\u0119ci\u0105 z wizerunkiem Wniebowzi\u0119cia NMP. Konsekracja nowego ko\u015bcio\u0142a mia\u0142a miejsce 2 lipca 1760 roku, po\u015bwi\u0119cenia dokona\u0142 biskup przemyski Wac\u0142aw Hieronim Sierakowski. Podczas uroczysto\u015bci do nowej \u015bwi\u0105tyni przeniesiono cudowny obraz Wniebowzi\u0119cia WNP. Wed\u0142ug legendy cudowny obraz zagin\u0105\u0142, skradziony i odnalaz\u0142 si\u0119 na drzewie, kt\u00f3re ros\u0142o w miejscu, gdzie p\u00f3\u017aniej budowano starowiejskie \u015bwi\u0105tynie. Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 po kilkunastu latach rozebrano, poniewa\u017c przesta\u0142 by\u0107 u\u017cytkowany.<\/p>\n\n\n\n

Paulini kontynuowali kult cudownego obrazu, w XVII wieku, coraz powszechniejsze by\u0142y pielgrzymki wiernych, kt\u00f3rzy przybywali odda\u0107 cze\u015b\u0107 NMP. W 1728 roku wykonano kopi\u0119 cudownego obrazu. Spis inwentarza ko\u015bcielnego sporz\u0105dzony w 1729 roku wymienia znajduj\u0105cy si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu s\u0142yn\u0105cy \u0142askami obraz Za\u015bni\u0119cia i Wniebowzi\u0119cia NMP. Paulini przebywali w Starej Wsi 58 lat, w 1784 roku cesarz J\u00f3zef II Habsburg swoim dekretem dokona\u0142 kasacji tutejszego konwentu. Konwent liczy\u0142 w\u00f3wczas 10 ojc\u00f3w i jednego brata zakonnego, ostatni prze\u0142o\u017conym by\u0142 zmar\u0142y 19 czerwca 1801 roku w Brzozowie o. Kalikst Janicki. Decyzj\u0105 w\u0142adz wydan\u0105 w dniu 5 czerwca 1786 roku w\u0142asno\u015b\u0107 Paulin\u00f3w tj. ko\u015bci\u00f3\u0142, klasztor i folwark przesz\u0142y w posiadanie Funduszu Religijnego. Przez 35 lat administratorem d\u00f3br ko\u015bcielnych by\u0142 proboszcz brzozowski, kt\u00f3ry raz w miesi\u0105cu odprawia\u0142 tu msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Biskup przemyski Antoni Go\u0142aszewski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w dniu 20 stycznia 1821 r. poprzez suplik\u0119 do cesarza Franciszka II z pro\u015bb\u0105 o ofiarowanie d\u00f3br popauli\u0144skich Jezuitom, kt\u00f3rzy przybyli z Bia\u0142orusi. Cesarz wyrazi\u0142 zgod\u0119 i pierwsi Jezuici przybyli do Brzozowa 28 pa\u017adziernika 1821 r. Przekazanie klasztoru nast\u0105pi\u0142o dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Jezuici przekszta\u0142cili klasztor w swoje kolegium i otworzyli w nim w 1822 roku nowicjat. W 27 lat p\u00f3\u017aniej po zd\u0142awieniu Wiosny Lud\u00f3w Jezuitom zarzucono wspieranie ruch\u00f3w wyzwole\u0144czych. Cesarz Ferdynand I podpisa\u0142 7 maja 1848 roku dekret banicyjny zmuszaj\u0105cy zakonnik\u00f3w do opuszczenia granic Cesarstwa Austriackiego. Pomi\u0119dzy lipcem 1848 roku a czerwcem 1852 r. ko\u015bcio\u0142em Starowiejskim ponownie zarz\u0105dza\u0142o probostwo z Brzozowa. Stan taki trwa\u0142 do 28 czerwca 1852 roku, gdy Cesarz anulowa\u0142 dekret banicyjny i Jezuici powr\u00f3cili do Starej Wsi. W dniu 9 lipca 1852 roku biskup przemyski Franciszek Ksawery Wierzchleyski uzyska\u0142 zgod\u0119 proboszcza parafii w Brzozowie, ks. Antoniego Za\u0142uskiego i erygowa\u0142 samodzieln\u0105 parafi\u0119 pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n

W dniu 8 wrze\u015bnia 1877 roku arcybiskup i wiede\u0144ski nuncjusz papieski Lodovico Jacobini dokona\u0142 uroczystej koronacji cudownego obrazu, co upami\u0119tniono dodatkowo marmurow\u0105 tablic\u0105 opisuj\u0105c\u0105 przebieg wydarzenia, kt\u00f3r\u0105 wmurowano w ko\u015bciele. W 1899 roku jezuita o. Ignacy Melin po\u0142\u0105czy\u0142 jubileusz 500-lecia sprowadzenia obrazu do Starej Wsi z koronacj\u0105 g\u00f3rnej sceny obrazu.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym wielkim wydarzeniem by\u0142o \u015bwi\u0119to 50-lecia koronacji cudownego obrazu, kiedy to w dniu 8 wrze\u015bnia 1927 roku rzekomo przyby\u0142o ok. 100 tysi\u0119cy wiernych, 40 tysi\u0119cy z nich przyj\u0119\u0142o Komuni\u0119 \u015bw., a ok. 2000 przyst\u0105pi\u0142o do sakramentu bierzmowania. Podczas tego \u015bwi\u0119ta og\u0142oszono publicznie decyzj\u0119 papie\u017ca Piusa XI datowan\u0105 na 7 sierpnia 1927 r., kt\u00f3ra podnosi\u0142a starowiejski ko\u015bci\u00f3\u0142 do rangi bazyliki mniejszej.<\/p>\n\n\n\n

Tragiczna chwila mia\u0142a miejsce w dniu 6 grudnia 1968 roku, gdy ok. godziny 5 rano nieznany sprawca podpali\u0142 pochodz\u0105cy z prze\u0142omu XV i XVI wieku cudowny obraz. Odtworzenia zniszczonego obrazu podj\u0119\u0142a si\u0119 Maria Niedzielska z Krakowa. Koronacja kopii obrazu Za\u015bni\u0119cia i Wniebowzi\u0119cia NMP zwanego Matk\u0105 Bosk\u0105 Starowiejsk\u0105 mia\u0142a miejsce 10 wrze\u015bnia 1972 roku. Dokona\u0142 jej Prymas Polski, kardyna\u0142 Stefan Wyszy\u0144ski. Asystowali mu biskupi przemyscy: Ignacy Tokarczuk, Stanis\u0142aw Jakiel, Tadeusz B\u0142aszkiewicz oraz biskup opolski Wac\u0142aw Wycisk.<\/p>\n\n\n\n

Stara Wie\u015b jest od wiek\u00f3w celem pielgrzymek. Przez stulecia do cudownego obrazu Matki Boskiej Starowiejskiej pielgrzymowali m.in.: Prymas Polski kard. August Hlond, kard. Adam hr. Sapieha, Prymas Polski kard. J\u00f3zef Glemp; kardyna\u0142 Franciszek Macharski oraz arcybiskupi: Eugeniusz Baziak, Adam Koz\u0142owiecki, Jerzy Ablewicz, Bronis\u0142aw D\u0105browski. 10 wrze\u015bnia 1978 odby\u0142y si\u0119 obchody 100-lecia koronacji obrazu, a uroczysto\u015bciom przewodniczy\u0142 ks. kardyna\u0142 Karol Wojty\u0142a, kt\u00f3ry miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 wybrany papie\u017cem[4].<\/p>\n\n\n\n

Odwieczn\u0105 tradycj\u0105 s\u0105 coroczne pielgrzymki wiernych z Tyczyna ko\u0142o Rzeszowa i z Humenn\u00e9go na S\u0142owacji. S\u0142owacy pielgrzymuj\u0105 od ponad pi\u0119ciu wiek\u00f3w, a tradycji tej nie przeszkodzi\u0142 nawet miniony ustr\u00f3j[5].<\/p>\n\n\n\n

W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym bazyliki znajduje si\u0119 cudowny obraz przedstawiaj\u0105cy scen\u0119 Za\u015bni\u0119cia i Wniebowzi\u0119cia NMP ukoronowany 8 wrze\u015bnia 1877 roku przez arcybiskupa Lodovico Jacobini, nuncjusza apostolskiego w Wiedniu, p\u00f3\u017aniejszego kardyna\u0142a. Jest to kopia, gdy\u017c orygina\u0142 sp\u0142on\u0105\u0142 w \u201etajemniczych okoliczno\u015bciach\u201d w 1968 roku. Dnia 11 sierpnia 2006 roku IPN oficjalnie potwierdzi\u0142 spalenie obraz\u00f3w przez UB i zakwalifikowa\u0142 to wydarzenie jako zbrodni\u0119 komunistyczn\u0105. Sprawca podpalenia pozosta\u0142 nieznany.<\/p>\n\n\n\n

W ramach ko\u015bcio\u0142a starowiejskiego zosta\u0142a za\u0142o\u017cona Sodalicja Maria\u0144ska w 1892; po latach nazwiska ich zas\u0142u\u017conych cz\u0142onk\u00f3w zosta\u0142y wymienione na tablicy pami\u0105tkowej umieszczonej w bazylice; byli nimi: Edward Duniewicz, Micha\u0142 Za\u0142uski, Jan Duklan S\u0142onecki, Kazimierz Orpiszewski, Feliks Gniewosz, Bronis\u0142aw Ujejski, Stanis\u0142aw Rey, Stanis\u0142aw Leszczy\u0144ski, Antoni Gniewosz, Zygmunt Janowski, W\u0142adys\u0142aw Rieger, Franciszek Gedel, Ignacy Podlewski, Zbigniew Trzecieski, Tadeusz Peszy\u0144ski, Jan Trzecieski, W\u0142odzimierz Dwernicki, Zenon S\u0142onecki, Stanis\u0142aw J\u0119drzejowicz, August Gorayski, Zdzis\u0142aw Stoi\u0144ski[6].
\u0179r\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bazylika Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny \u2013 p\u00f3\u017anobarokowa \u015bwi\u0105tynia w Starej Wsi. \u015awi\u0105tynia zosta\u0142a wybudowana w latach 1730-1760, konsekrowana w 1760 roku przez biskupa przemyskiego Wac\u0142awa Hieronima Sierakowskiego. Budowniczymi \u015bwi\u0105tyni i przyleg\u0142ego do niej klasztoru byli ojcowie paulini. Obecnie opiekuj\u0105 si\u0119 ni\u0105 ojcowie jezuici, kt\u00f3rzy mieli do 2016 r.[3] w klasztorze starowiejskim sw\u00f3j nowicjat. W o\u0142tarzu… Czytaj dalej Bazylika w Starej Wsi<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-14","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19,"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14\/revisions\/19"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/moc-sms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}